خواص دارویی زیره سیاه – مجله مجازی بارش
خانه / گل و گیاه / خواص دارویی زیره سیاه
السلام علیک یا ابا عبد الله

خواص دارویی زیره سیاه

زیره دانه‌ای معطر و ضدنفخ است که در آشپزی و پزشکی کاربرد دارد و در دو نوع زیره سبز (با نام علمی: Cuminum cyminum) و زیره سیاه (با نام علمی: Carum carvil) وجود دارد که دومی به «زیره ایرانی» معروف است.

نام فارسی:زیره سیاه
خاستگاهغرب آسیا، اروپا، شمال آفریقا
نام انگلیسی:CARAWAY
نام علمی:CARUM CAVILL
خانواده:APIACEAE – چتریان
نامهای دیگر:meridian fennel ، Persian cumin

مشخصات:

زیره‌ سیاه‌ یکی از گیاهان دارویی است که طبیعتی بسیار گرم و خشک دارد. گونه های مختلف زیره سیاه گیاهانی هستند یکساله، دوساله و یا چندساله که عملکرد گیاهان دوساله بیش از گیاهان یکساله است و به صورت گسترده ای در جهان کشت می شود. گیاهان دوساله دارای ریشه ای مخروطی به ضخامت یک بند انگشت هستند که به طور مستقیم در زمین فرو می رود. این ریشه کم و بیش گوشتی و سطح خارجی آن به رنگ قهوه ای تیره بوده و قسمت داخلی آن سفید است.

گیاه در سال دوم رویش به ساقه می رود. ساقه به طور مستقیم رشد می کند. ارتفاع آن ۱ تا ۱٫۵ متر است و از بخش تحتانی آن شاخه های متعددی خارج می شود. در سال اول رویش، برگ های طوقه ای که دمبرگ بلندی به طول ۲۰ سانتیمتر دارند، به وجود می آیند. برگ های انتهای ساقه فاقد دمبرگند و مستقیماً به ساقه متصل می باشند.

برگ ها دارای بریدگی های عمیق هستند. برگ های پایین ساقه با برگ های بالایی تا حدودی تفاوت دارند. به طوری که برگ های پایینی (قسمت تحتانی) از بریدگی بیشتری نسبت به برگ های بالایی برخوردار بوده و رشته مانند به نظر می رسند.

ارتفاع گیاه یکساله متفاوت و بین ۵۰ تا ۷۰ سانتیمتر است. برگ های گیاهان یکساله نسبت به برگ های گیاهان دوساله، روشن تر و به رنگ سبز روشن هستند.

هر دو نوع گیاه (اعم از یکساله و دوساله) دارای گل های سفید یا صورتی هستند که روی چترهای مرکب از ۵ تا ۱۰ شعاع قرار گرفته اند. گل ها یکپایه (دارای اندام های نر و ماده) هستند.
میوه بیضوی، فندقه (شیزوکارپ) و رنگ آن قهوه ای روشن است. در طول میوه خطوط باریکی که تعداد آن اغلب ۵ عدد می باشد، دیده می شود. میوه زیره سیاه بوی مطبوعی دارد که ناشی از وجود اسانس در آنهاست. اسانس پس از ساخته شدن در حفره های مخصوص (از نوع شیزوژن) ذخیره می شود.

شرایط نگهداری و پرورش زیره

دما: بذرها در دمای ۷ تا ۹ درجه سانتیگراد شروع به رویش می کنند. این گیاه در طول رشد و نمو به درجه حرارت زیاد نیاز ندارد. درجه حرارت مطلوب برای گلدهی و تشکیل میوه بین ۱۶ تا ۲۰ درجه سانتیگراد است.

آبیاری: زیره سیاه در طول رویش به آب فراوان نیاز دارد. چنانچه آب کافی به آن نرسد در سال دوم رویش، محصولی عاید نخواهد شد. بیشترین نیاز گیاه به آب در مرحله ساقه دهی و تشکیل گل می باشد.

نور: اگرچه گیاهان دوساله در سال اول رویش به نور زیاد نیاز ندارند، تحقیقات نشان می دهد چنانچه این گیاهان برای مدت زیادی در سایه قرار گیرند (زیر درخت سایه انداز) در سال دوم، عملکرد به شدت کاهش می یابد.

خاک: زیره سیاه را تقریباً در هر نوع خاکی می توان کشت کرد. اما برای تولید انبوه، این گیاه به مقادیر فراوان مواد و عناصر غذایی، ضخامت زیاد سطح خاک و رطوبت کافی نیاز دارد. خاک های اسیدی و همچنین خاک های بسیار نرم شنی که قادر به حفظ آب نیستند، برای کشت این گیاه مناسب نیستند. خاک های با بافت متوسط (رسی-شنی)، برای تولید انبوه این گیاه توصیه می شود.

گیاهان یکساله در مقایسه با گیاهان دوساله، با تأخیر به محصول می نشینند. همچنین گیاهان یکساله به گرما و آب بیشتری نسبت به گیاهان دوساله نیاز دارند. PH خاک برای زیره سیاه، بین ۴٫۸ تا ۷٫۸ مناسب است.

تکثیر:

تکثیر زیره سیاه از طریق کشت بذرها صورت می گیرد. کاشت این گیاه در زمان مناسب، نقش مؤثری در افزایش عملکرد دارد. در برخی از کشورهاف زیره سیاه را در اوایل تابستان و یا حتی اواخر تابستان (مرداد-شهریور) کشت می کنند. ولی تحقیقات نشان می دهد که اوایل بهار (اواخر اسفند) زمان مناسبی برای کشت زیره سیاه است. تأخیر در کاشت سبب می شود که برگ های طوقه ای در سال اول رویش به اندازه نهایی خود نرسند که در چنین شرایطی، از مقدار محصول به شدت کاسته خواهد شد.

خواص دارویی زیره سیاه

 مقویی بدن‌ و چاق‌ کننده‌ است‌. معده‌ را گرم‌ و تقویت‌ می کند و کرم‌ تنیا را دفع‌ می کند.

 یک‌ دارویی سنتی برای رفع‌ سوءهاضمه‌ خصوصاً نفخ‌ شکم‌ است‌.

• دارایی خاصیت‌ ضدگرفتگی دارد و برای رفع‌ گرفتگی هایی دوران‌ قاعدگی مفید است‌.

 خوردن‌ زیره‌ سیاه یا روغن‌ آن‌ در رفع‌ سوء هاضمه‌ و دل‌ دردهای کودکان‌ مفید است‌.

 رطوبت را برطرف می‌کند و تقویت‌کننده معده و کبد است.

 ورم طحال را از بین می‌برد و اسهال را معالجه می‌کند. از طرفی درمان یبوست نیز هست.

 مخلوط کردن آن با برنج و غذاهای دیگر باعث لاغری می‌شود، چون بسیار گرم است.

منبع nazboo.com

قالب وردپرس

درباره ی javadesmaty

همچنین ببینید

معرفی گیاه کاکوتی و خواص دارویی آن

کاکوتی یکی از گیاهان دارویی از تیره نعنائیان است که بوی گرم و تندی همانند نعناع …

دیدگاهتان را بنویسید