درباره رمان «بازی های مردانه»؛ ایــــن زمینِ نفرین شده – مجله مجازی بارش
شنبه , تیر ۲ ۱۳۹۷
خانه / سبک زندگی / درباره رمان «بازی های مردانه»؛ ایــــن زمینِ نفرین شده

درباره رمان «بازی های مردانه»؛ ایــــن زمینِ نفرین شده

فرهنــــگ و هنـــــر

ماهنامه ایران فردا – احمد هاشمی: «خلق و ساختن شخصیت رمان بــــه معنای آن اســـــت کـــه جزئیات تقلیل ناپذیری را کـــه همــــــه ما از ایــــن نوع در زندگی مــــــــی شناسیم، بـــــا بافت حادثه پیوند بزنیم. از نظر من نوشتن رمان، همان هنـــــر عینیت بخشیدن بــــه حالات روحی، احساس ها و افکار شخصیت های رمان در چشم انداز (در جهان) کلی اســـــت… اشیا، مبل ها، اتاق ها، کوچه ها، درخت ها، جنگل، مناظر، نمای بیرون از پنجره و همــــــه چیز بخشی از حالات روحی شخصیت ها هــــستنــــد…».
 
 ایــــن زمینِ نفرین شده

اگر بــــه تقسیم بندی رمان بــــه سه گونه شخصیت محور، ماجرامحور و ایده محور قائل باشیم، «بازی های مردانه» در دسته رمان های شخصیت محور جای مــــــــی گیرد. بـــــا ایــــن حال شناخت خواننده از شخصیت ها طی روند رویدادها و در متن ماجراها شکل مــــــــی گیرد. از ایــــن منظر مــــــــی توان گفـــــــت «بازی های مردانه» مجموعه ای از خرده روایت های در هم تنیده اســـــت کـــه خواننده را گام بــــه گام بــــه قصه اصلی نزدیک مــــــــی کند.

در ایــــن راستا اشیا و مکان ها رفته رفته جان مــــــــی گیرند تـــــــا جایی کـــه خانه فشم خود بــــه یک شخصیت محوری تبدیل مــــــــی شــــــود، شخصیتی کـــه سر آخر معلوم مــــــــی شــــــود همــــــه آتش ها از گور او بلند مــــــــی شده اســـــت. «… عمارتی بزرگ و سه طبقه رو بــــه دریاچه سد لتیان. جلوی عمارت حیاط بـــــود و پشتش باغ بزرگی کـــه تـــــــا تپه های جنگلی حفاظت شده ادامه داشت…»

خانه ای در دوردست

خانه فشم همان تاریخ هفتاد ساله ایــــن سرزمین اســـــت کـــه تبدیل بــــه سرگذشت اهالی اش شده؛ سرگذشتی کـــه مبتلایانش هر کاری مــــــــی کــنــنـــد، از سرشان نمی گذرد. تاریخی سرشار از تکرار کـــه همیشه یک پادشاه دارد و همراه بـــــا آن تبعید و ارباب و رعیت و یک بخش دائمی اش دعوا بر سرِ زمین اســـــت. بـــــا ایــــن حال «بازی های مردانه» در نقل تاریخ اسیر کلیشه ها نمی شــــــود و ایــــن همان سوءتفاهمی اســـــت کـــه برخی نویسندگان دچارش مــــــــی شوند؛ عین بــــه عین آنچه را شنیده اند واگویه مــــــــی کــنــنـــد و شخصیت ها در همان مسیری قدم برمی دارنــــــد کـــه آدم های واقعی رفته اند.

نگاه شخصیت های «بازی های مردانه» بــــه وقایعی همچون اصلاحات ارضی یا ملی کردن صنایع یا آنچه بــــه تواتر گفته شده یکی نیست. در اینجا مبهم نیست کـــه موافق یا مخالف عقیده نویسنده باشیم؛ مهم ایــــن اســـــت کـــه خواننده تاریخ را از زاویه دیگری مــــــــی بیند کـــه بــــه هر حال ایــــن نگاه هم نسبتی بـــــا حقیقت دارد.

«… حال کـــه بــــه اجبارِ اصلاحات ارضی، خان ها و خان زاده ها مجبور شده بودند زمین های شان را بفروشند و پولش را وارد صنعت کــنــنـــد، دودکش کارخانه ها یکی یکی بــــه دود کردن مــــــــی افتاد و بــــه سرعت تولید واحدهای صنعتی کفش از کلِ تولید آن بــــه شیوه های سنتی پیشی گرفت…»

 
 
ایــــن زمینِ نفرین شده 
جشن امضای کتاب «بازی های مردانه» (کرمان)

تلخی ماجرا و شیــــرینــــی روایت

در «بازی های مردانه» بـــــا سه راوی سوم شخص روبرو هستیم کـــه هر کدام بــــه ذهن یکی از شخصیت ها نزدیک اســـــت. در ذهن هر کدام از ایــــن شخصیت ها زمــــــــان معنای خودش را دارد؛ بنابراین ناگزیر بـــــا یک زمــــــــان خطی روبرو نیستیم. رفتار آدم ها ی خط صاف نیست، بلکه منحنی سینوسی اســـــت کـــه فاصله اوج و فرودهایش کم و زیاد مــــــــی شــــــود. آدم ها گاه بالا مــــــــی روند و گاه بـــــا شتاب سقوط مــــــــی کــنــنـــد و همیـــن انگیزه اســـــت کـــه بــــه خواننده لذت کشف و شهود مــــــــی دهد.

«بازی های مردانه»، فارغ از ایــــن کـــه پایان بندی اش را تـــــــا چــــه حد دوست داشته باشیم، خواننده را تـــــــا انتها بــــه همراه خود مــــــــی برد. یک دلیل آن ایــــن اســـــت کـــه ماجراها عینی و ملموس اند، مانــنـــد هجوم سیل واردات کالاهای چینی و سرخوردگی و انزوای تولید ملی. از بیکاری و اعتصاب کارگران خبری نیست کـــه بتوانیم از گوش کردنش طفره برویم، ماجراهایی کـــه از فرط تکرار شدن بــــرای مان عادی شده و از قضا جای شان در زمــــــــان های متاخر خالی اســـــت. قصه هایی کـــه نه ناشرپسند اســـــت و نه مخاطب دست و دلش مــــــــی رود تـــــــا آن را از قفسه کتابفروشی بردارد. شاید هم ایــــن خلأ از فاصله ای ناشی مــــــــی شــــــود کـــه میان مردمان دردمند و اهالی قلم افتاده اســـــت. نویسندگان هم در همیـــن جامعه اتمیزه (؟؟؟) زندگی مــــــــی کــنــنـــد کـــه روز بــــه روز فاصله فقیر و غنی در آن بیشتر مــــــــی شــــــود.

هر آدمی قصه خودش را دارد و نویسندگی هم شغلی اســـــت بـــــا مختصات خودش کـــه معمولا آدم های فقیر سراغش نمی روند! در ایــــن میان نمی توان از نقش دست های نامرئی اهالی ممیزی گذشت. در ایــــن شرایط همــــــه در یک توافق جمعی نانوشته بــــه سمت و سوی سوژه های پاستوریزه رفته اند، در حالی کـــه تاریخ رمان ایران بـــــا «تهران مخوف» آغاز شده اســـــت کـــه درباره جامعه ای فاسد بـــــا افرادی نالایق اســـــت کـــه بر صدر آن نشسته اند و آزادی خواهان را سرکوب مــــــــی کــنــنـــد.

پس از آن، ادبیات ایران اســـــت کـــه پر از داستان هایی اســـــت کـــه سرگذشت طبقات فرودست و معضلات اجتماعی را روایت مــــــــی کند، از آن جمله «در تلاش معاش» محمد مسعود اســـــت کـــه بـــــا نگاهی طنزآمیز بــــه روایت ناملایمات اجتماع مــــــــی پردازد. «مدیر مدرسه» جلال آل احمد، «سنگ صبور» صادق چوبک، «سووشون» سیمین دانشور و «همسایه های» احمد محمود از نمونه های موفق ایــــن گونه رمان ها هــــستنــــد.

«بازی های مردانه» بـــــا ایده ای بکر آغاز مــــــــی شــــــود؛ «… الان مشتری دارد مــــــــی آید، قرار اســـــت هر چــــه جنس داریم بفروشیم، صادر کــنــنـــد بــــه همان چین خراب شده. مال بد بیخ ریش صاحبش.» بـــــا ایــــن ایده، بازی هایی شروع مــــــــی شــــــود کـــه چندان هم مردانه نیست! گرچه مردانه بودن بــــه خودی خود نه عیب اســـــت و نه حسن. اما بــــه قول ظریفی ایــــن طور بازی ها دیــــگر در ایــــن دوره خریداری ندارد.

از عشقی کـــه نیست

«بازی های مردانه» داستان طمع ماست و ایــــن همــــــه نابرابری هم از ایــــن خصیصه تاریخی انسان بر مــــــــی آید. زیاده خواهی هایی کـــه بــــه نداشتن ختم مــــــــی شــــــود و سرِ آخر آدم های داستان بــــه کارخانهِ تکثیر نفرت تبدیل مــــــــی شوند. عشقی کـــه بایــــــد باشد و نیست و آدم ها بـــــا پریشانی ها و تلخی های شان سر مــــــــی کــنــنـــد. دوست داشتنی در کار نیست، همــــــه چیز معنای بده بستان دارد. سرِ آخر دنیایی باقی مــــــــی ماند کـــه شبیه بــــه خانه ای دور افتاده در شبی زمستانی اســـــت. ایــــن زمین، ایــــن زمین نفرین شده، یک روز بایــــــد جایی بشود کـــه همــــــه در آن سهم مساوی داشته باشند. شاید آتشی لازم اســـــت و خاکستری کـــه از درونش کورسوی امیدی همچون سرخی شعله ای پیدا باشد.

«نفرت روی دیــــگر عشق بـــــود و مــــــــی توانست بــــه همان اندازه لذت بخش باشد. همچون لذت یک زخم کهنه کـــه کم کم بخشی از وجودت مــــــــی شــــــود. نگهش مــــــــی داری کـــه گاهی وجودت را بخراشد. جایی درون سینه ات را زنده کند و هر وقت کـــه از چیزی بدت آمد، وقتی از کسی بدی دیدی، وقتی شکستی را تجربه کردی، دوباره بــــه سراغش بروی و آتش خاموشش را شعله ور کنی تـــــــا از داغ آن وجودت بسوزد، نفرت دوباره اوج بگیرد و آرام آرام دردش را مانــنـــد زهر در وجودت خالی کند تـــــــا از افیونش کرخت شوی.»

منبع سایت برترین ها

قالب وردپرس

درباره ی javadesmaty

همچنین ببینید

حکم نماز قضای شهید

حکم نماز قضای شهید مطابق نظر آيت الله خامنه ای سوال : آیا شهید نماز …

دیدگاهتان را بنویسید