چرا ایــــن همــــــه سلفی؟ – مجله مجازی بارش
شنبه , تیر ۲ ۱۳۹۷
خانه / چرا ایــــن همــــــه سلفی؟

چرا ایــــن همــــــه سلفی؟

روزنامه ایران: ایــــن نمایش‌های غیر متعارف، کدهایی اســـــت کـــه نشان از نیاز بــــه توجه و احترام دارد. در واقع شیوع و انتشار عکس‌های سلفی در جامعه، نماد تنهایی انسان اســـــت کـــه پر از تمنا بــــرای دیده شدن و پسندیده جلوه کردن اســـــت تـــــــا خلأهای اجتماعی بودنش را جبران کند.

قدیم‌ندیم‌ها کـــه اینترنت نبود و تکنولوژی ایــــن همــــــه پیشرفت نکرده‌ بـــــود، زندگی‌ها آرامتر و بی‌حاشیه‌تر از حالا بـــــود. هفته‌ای یک بار خانه فک و فامیل و دوست و آشنا رفت و آمدی بـــــود و سفره‌ای باز مــــــــی‌کردند از ایــــن سر اتاق تـــــــا آن سر و خبری هم از زرق و برق نبود کـــه فلانی ایــــن را گذاشته و ما بایــــــد روی دستش بزنیم و غــــذای چرب و چیلی‌تری بگذاریم جلویش! البته کـــه چشم و همچشمی هم بـــــود اما نه آنلاین. کو تـــــــا میهمانی دیگری از راه برسد و ساعت جدید سیکو پنج‌ات را نشان دهی و جرینگ جرینگ النگوهایت را بــــه گوش همــــــه خانم‌های فامیل برسانی.

چرا ایــــن همــــــه سِلفی؟

چیزی از آن زمــــــــان نگذشته ولی وضعیت کاملاً متفاوت شده. دیــــگر از آن میهمانی‌ها‌ و دورهمی‌ها خبری نیست اما فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی کـــه هــــستنــــد. بــــه ثانیه نمی‌کشد کـــه مــــــــی‌توانید دنیا را از وسیله جدیدی کـــه خریده‌اید خبردار کنیــــد؛ عکسی از خانه‌، وسایلی کـــه تازه خریده‌اید، سفرهایی کـــه رفته‌اید، مراسمی کـــه شرکت ‌کرده‌اید… فیـــلم هم کـــه جای خود دارد: «من و همسرم در میهمانی مدیر کارخانه، یهویی»، «من و عشقم در بازار شانزلیزه پاریس.»، «جاتون خالی میدان تقسیم استانبول.»

کافی اســـــت چرخی در اینستاگرام بزنید و ببینید آنهایی کـــه غرق ایــــن فضا شده‌اند چطور خودشان را در چشم بقیه فرو مــــــــی‌کــنــنـــد. چیزی هم بــــه شبـــــــــــــ عید نمانده و کم‌کم عکس‌‌های جدیدتر روی صفحه‌ها بارگذاری مــــــــی‌شــــــود. بعضی‌ها انگار سفر رفته باشند بــــرای عکسی در اینستاگرام. سفری کـــه مــــــــی‌تواند همچون کشف و شهودی شاعرانه، تجربه یک زندگی نو باشد، در فیلمی موبایلی تمام مــــــــی‌شــــــود.

چرا بعضی‌ از ما دوست داریم خصوصی‌ترین لحظه‌های زندگی را مثل فیگور یک هنرپیشه تبلیغات بـــــا بقیه بــــه اشتراک بگذاریم؟ آیا ایــــن رفتار نوعی فخرفروشی و خودستایی اســـــت؟ آیا بــــرای پر کردن جای خالی چیزهای مهم‌تری در زندگی اســـــت کـــه ما را بــــه مرز افسردگی کشانده اســـــت؟ آیا ایــــن خود فضای مجازی نیست کـــه ما را بــــه ایــــن سمت و سو سوق مــــــــی‌دهد؟

بــــه‌ گفته مصطفی آب‌روشن، عضو انجمن جامعه‌شناسی ایران، شبکه‌های اجتماعی مناسبات اخلاقی و عرفی ما را تحت تأثیر خود قرار داده اســـــت و ایــــن امکان را بــــه‌ کاربران داده کـــه خودشان را بـــــا دیگران بــــه اشتراک بگذارند و بر ایــــن اساس بـــــا دریافت لایک و کامنت‌های تحسین‌برانگیز، بر احساس دیده نشدن چیره شوند و تنهایی را کمتر احساس کــنــنـــد.

فراگیر شدن سلفی در فضای مجازی، ما را بـــــا ایــــن واقعیت تلخ آشنا مــــــــی‌کند کـــه بشر بیش از تمام دوران‌ها تنهایی در جمع را تجربه مــــــــی‌کند. وقتی ما بـــــا یکدیگر و در کنار خانواده عکس مــــــــی‌گیریم، نشان از حضور دیگرانی دارد کـــه ما در کنار آنـــــــها هویت پیدا مــــــــی‌کنیم اما افزایش رو بــــه رشد عکس‌های سلفی کـــه فرد از خودش در اتاق یا مسافرت تفریحی مــــــــی‌گیرد، صرفاً درجه تنهایی و تمنای دیده شدن در او را نشان مــــــــی‌دهد. ایــــن افراد بـــــا ایــــن کـــه بـــــا ظاهری همراه بـــــا غرور و القای شایستگی، ظاهر مــــــــی‌شوند اما ایــــن نمایش‌های غیر متعارف، کدهایی اســـــت کـــه نشان از نیاز آنان بــــه توجه و احترام دارد. در واقع شیوع و انتشار عکس‌های سلفی در جامعه، نماد تنهایی انسان اســـــت کـــه پر از تمنا بــــرای دیده شدن و پسندیده جلوه کردن اســـــت تـــــــا خلأهای اجتماعی بودنش را جبران کند.»

بیشتر ما عضو همیـــن شبکه‌‌های اجتماعی هستیم و کم و بیش در تلگرام و اینستاگرام فعالیم و عکس‌ یا مطالبی از دلبستگی‌ها و علایق‌مان را هم بــــه اشتراک مــــــــی‌گذاریم. آیا مــــــــی‌توان گفـــــــت کـــه ما هم دچار تنهایی شده‌ایم؟

آب‌روشن کاربرانی را کـــه در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی حضور فعالی دارنــــــد بــــه دو گروه تقسیم مــــــــی‌کند؛ آنهایی کـــه بــــه اشکال مختلف تلاش مــــــــی‌کــنــنـــد خود را خوشبخت جلوه دهند و دسته‌ای کـــه تنهایی و انزوا را بــــه نمایش مــــــــی‌گذارند.

وی در ادامه مــــــــی‌افزاید: «کاربرانی کـــه در شبکه‌هایی همچون اینستاگرام نمادهایی از یک زندگی متقاعد‌ کننده و موفق، از جمله حضور در رستوران‌های مجلل، طبیعت رنگارنگ، گذران اوقات فراغت در مکان‌های توده‌پسند یا دلدادگی‌های نمایشی را بــــه‌ گونه‌ای فخرفروشانه بــــه اشتراک مــــــــی‌گذارند یا سلفی‌های‌شان را بـــــا افراد مشهور و سلبریتی‌ها منتشر مــــــــی‌کــنــنـــد، بــــه‌ دنبال کسب موفقیت هــــستنــــد تـــــــا بــــه ارزش‌های خودشان بیفزایند.

گاهی نیز بر خلاف ایــــن گروه، کاربرانی را مشاهده مــــــــی‌کنیم کـــه بـــــا ژست‌های روشنفکرانه و سمبلیک، تنهایی و انزوای خود را بــــه نمایش مــــــــی‌گذارند و بــــه دیگران ایــــن گونه القا مــــــــی‌کــنــنـــد کـــه بودنشان را نباید نادیده بگیرند. بـــــا دقت در تعاملات کاربران در فضای اینستاگرامی و سایر شبکه‌های اجتماعی درمی‌یابیم کـــه ایــــن اپلیکیشن عرصه بازنمایی تصاویر خوشگذرانی‌ها یا بــــه رخ کشیدن نداشته‌های بزرگ و چهره مدیریت شده‌ای اســـــت کـــه تنها در تصویر خلاصه مــــــــی‌شــــــود.

در اکثر تصاویری کـــه بــــه اشتراک گذاشته مــــــــی‌شــــــود کاربران یا سلبریتی‌هایی را مــــــــی‌بینیم کـــه شایستگی، سبک زندگی یا چهره ظاهری خودشان را بـــــا انــــواع پروتز و سولاریوم بــــه شکلی توده‌پسند تغییر مــــــــی‌دهند و بــــه نمایش مــــــــی‌گذارند تـــــــا میل بــــه دیده شدن را بـــــا افزایش لایک و کامنت‌های تحسین‌برانگیز ارضا کــنــنـــد، از سوی دیــــگر عده‌ای از طبقات فرودستی کـــه در محرومیت فرهنگی قرار دارنــــــد در ایــــن سناریو بــــه‌ عنوان طرفدار و فالوور ظاهر مــــــــی‌شوند کـــه وظیفه آنان جز لایک کردن و تحسین اینگونه نمایشگری‌ها نیست.

شبکه‌های اجتماعی از جمله اینستاگرام تبلور تئوری «مصرف متظاهرانه» اســـــت کـــه «تورستین وبلن» جامعه‌شناس و اقتصاددان آمریکایی بــــه‌ خوبی بــــه آن پرداخته اســـــت. در واقع ما در عصری زندگی مــــــــی‌کنیم کـــه بـــــا سه مشخصه «مصرف اغراق شده»، «تن‌آسایی غلو شده» و «بــــه رخ کشیدن فزاینده ثروتمندی» تعریف مــــــــی‌شــــــود. ایــــن متغیرها کـــه در قالب الگوی رفتار در جامعه، معین شده مفاهیمی هــــستنــــد کـــه عده‌ای تحت آن مــــــــی‌کوشند تـــــــا خود را در چشم دیگران برتر و متمایزتر نشان دهند.»

چیزی بــــه عید نمانده و بــــه‌ قول یکی از دوستان بایــــــد هر روز در اینستاگرام عکس‌های بعضی‌‌ها را از سر اجبار ببینیم کـــه از ایــــن کشور بــــه آن کشور در رفت و آمدند و از عکس و فیـــلم گذاشتن هم خسته نمی‌شوند و ما هم بــــه‌ خاطر رودربایستی بایــــــد لایکی زیر عکس‌شان بزنیم کـــه مبادا طرف ناراحت شــــــود.

دکتر فاطمه منفردپویا روانشناسان اجتماعی، مــــــــی‌گوید فرهنــــگ ایرانــــی‌ها فرهنگی سنتی اســـــت و بـــــا آمدن شبکه‌های اجتماعی بین سنت و مدرنیته سرگردان مانده‌.

وی درباره تیپ آدم‌هایی کـــه حضور پررنگی در فضای مجازی دارنــــــد، مــــــــی‌گوید: «در فرهنــــگ شرقی رفتاری وجـــــود دارد بــــه نام «بــــه رخ کشیدن» کـــه درصد آن بین افراد مختلف متغیر اســـــت. ایــــن رفتار تـــــــا چند سال پیش شاید کمتر از حالا بـــــود و در ارتباطات رو در رو رخ مــــــــی‌داد ولی حالا ایــــن رفتار بسیار پررنگ‌تر در فضای مجازی بخصوص شبکه‌‌های اجتماعی مثل اینستاگرام بروز کرده‌ اســـــت.

کسانی کـــه بــــه‌ صورت افراط‌گرانه از ایــــن فضا استفاده مــــــــی‌کــنــنـــد بــــه دو تیپ تقسیم‌بندی مــــــــی‌شوند؛ شخصیت خودشیفته و شخصیت نمایشی. در شخصیت خودشیفته فرد دارای زیربنای «خود‌کم‌بینی» اســـــت. ایــــن افراد سعی دارنــــــد بـــــا استفاده از هر شیوه‌ای، تصاویری از فعالیت‌های‌شان، از جمله لباس پوشیدن، غــــــــــذا خوردن، مسافرت و… را بــــه نمایش بگذارد. البته بایــــــد گفـــــــت کـــه مطرح شدن در فضای مجازی و لایک و کامنت‌‌هایی کـــه چنین شخصی مــــــــی‌گیرد شاید او را از نظر روحی ارضا نکند و در میان همــــــه لایک‌ها بــــه‌ دنبال کسی باشد کـــه او را لایک نکرده ‌اســـــت. او از ایــــن مسأله بــــه شدت احساس ناراحتی مــــــــی‌کند و حتی برخی‌ها کارشان بــــه افسردگی مــــــــی‌کشد. بــــه‌ عنوان مثال چندی پیش بیمــــاری بــــه من مراجعه کرد و گفـــــــت از ایــــن کـــه یکی از اقوامش تعداد فالوورهایش از او بیشتر اســـــت احساس ناخوشایندی دارد و مدتی اســـــت کـــه دچار افسردگی شده.

اما تیپ دوم بــــه نسبت تیپ اول بــــه‌ دنبال تأیید اجتماعی نیست و معمولاً بــــه‌ دنبال اغواکنندگی اســـــت و مــــــــی‌خواهد حضورش را در همــــــه جا اثبات کند. ایــــن افراد مــــــــی‌خواهند کانون توجه باشند؛ حالا ایــــن توجه مثبت باشد یا منفی برایشان تفاوتی نمی‌کند.»

قدیم‌ندیم‌ها کـــه اینترنت نبود و تکنولوژی ایــــن همــــــه پیشرفت نکرده‌ بـــــود، زندگی‌ها آرام‌تر و بی‌حاشیه‌تر از حالا بـــــود و اگر قرار بر فخرفروشی هم بـــــود لااقل یک هفته‌ طول مــــــــی‌کشید کـــه فامیل‌ها دور هم جمع شوند تـــــــا بفهمند ساعت سیکو پنج قشنگی خریده‌اید یا چند حلقه بــــه النگوهای‌تان اضافه کرده‌اید. از ایــــن گذشته دل دو سه نفر مــــــــی‌سوخت و تمام. اما حالا خریده و نخریده، بــــه ثانیه‌ای نمی‌کشد کـــه مــــــــی‌توانید دل هزاران نفر را بسوزانید و خوشبختی خود را بــــه اشتراک عموم بگذارید. آن هم نه فک و فامیل بلکه آدم‌هایی کـــه یک بار هم از نزدیک ندیده‌اید.»

همسرداری و زناشویی

منبع سایت برترین ها

%

درباره ی javadesmaty

همچنین ببینید

آمریکا هیچ پابیندی به تعهدات بین‌المللی ندارد

به گزارش مجله بارش به نقل ازخبرگزاری مهر، خانم «پاسکاله بریسول» معاون وزیر خارجه سوئیس …

دیدگاهتان را بنویسید