کــــودکـــان دو تابعیتی، سردرگم و بدون شناسنامه – مجله مجازی بارش
شنبه , تیر ۲ ۱۳۹۷
خانه / کــــودکـــان دو تابعیتی، سردرگم و بدون شناسنامه

کــــودکـــان دو تابعیتی، سردرگم و بدون شناسنامه

روزنامه قانون: برده‌داري مدرن در قرن بيست ويكم! البته شايد غير قابل باور باشد زيرا قرن‌ها از منسوخ شدن برده‌داري در جهان مي‌گذرد. اما معاون رییس‌‌‌جمهور در امور زنان و خانواده در رابطه بـــــا بحث تابعیت فرزندان زنانی کـــه شوهران غیرایرانی دارنــــــد، گفته اســـــت: طبق آمارها حدود ۸۰۰ دختر ایرانــــی کـــه شوهر افغان کرده‌اند بــــه صورت برده مورد استفاده قرار مــــــــی‌گیرند؛ بنابراين موضوع مهم و پیچیده‌ای اســـــت.

سال‌هاست كه ايرانيان ميزبان برخي اتباع خارجي بــــه ويژه افغان هــــستنــــد كه حاصل اين ميزباني ازدواج تعداد زيادي از دختران ايراني بـــــا مردان افغاني اســـــت. ازدواجي كه در نهايت مشكلات بسياري را بــــه جامعه تحميل كرده و محصول آن نيز كودكاني هــــستنــــد كه نه قانون و نه عرف آن‌ها را بــــه رسميت نمي‌شناسند و تـــــــا سن ۱۸ سالگي بــــه دليل اينكه طبق قوانين كشور تابعيت از مادر بــــه فرزند منتقل‌ نمي‌شــــــود، مجبورند بدون شناسنامه زندگي كنند.

سرنوشت گمشده کــــودکـــان دو تابعیتی

قانون در ازدواج زنان ايراني بـــــا اتباع خارجي

قانون بــــرای ازدواج زنان ایرانــــی بـــــا اتباع خارجی مواد صریحی دارد. ازدواج زنان ایرانــــی بـــــا تبعه خارجی بدون رعایت ماده ١٠٦٠ قانون‌مدنی و گرفتن پروانه‌زناشویی ممنوع اســـــت و ثبت ازدواج بــــرای زوجین و فرزندان آنان آثار حقوقی، مالی و اجتماعی بــــه‌همراه دارد. بــــه همیـــن دلیل اســـــت کـــه در قانون بر ثبت ازدواج تاکید شده و حتی در قانون مجازات اسلامی بــــرای ثبت‌نکردن ازدواج دایم مجازات درنظر گرفته شده اســـــت بــــه عبارت ديگر براساس ماده ١٠٦٠ قانون مدنی، ازدواج زن ایرانــــی بـــــا تبعه خارجی در مواردی هم کـــه مانع قانونی ندارد، موکول بــــه اجازه مخصوص از طرف دولت اســـــت.

از طرف دیــــگر و براساس ماده ٩٨٧ قانون مدنی، زنان ایرانــــی مجاز بــــه ازدواج بـــــا تبعه خارجی‌اند و بـــــا ایــــن اتفاق، آثار حقوقی بــــرای آن‌ها ایجاد مــــــــی‌شــــــود. در ازدواج زن ایرانــــی بـــــا تبعه خارجی، تابعیت ایرانــــی زن بــــه قوت خود باقی مــــــــی‌ماند، مگر آنکه قانون دولت متبوع شوهر، تابعیت ایــــن کشور را بــــه واسطه وقوع عقد بــــه زن تحمیل کند.

اما ازدواج زنان ایرانــــی بـــــا مردان افغان بــــه ثبت قانونی نمی‌رسد و در حد همان عقد شرعی باقی مــــــــی‌ماند. مشکل هم از همیـــن‌جا شروع مــــــــی‌شودزيرا بــــه دليل عدم ثبت اين گونه ازدواج‌ها، آمار درستی از تعداد فرزندان حاصل از ازدواج مردان افغان و زنان ایرانــــی ممكن اســـــت وجـــــود نداشته باشد، نمایندگان مجلس مــــــــی‌گویند یک‌ میلیون کودک حاصل ایــــن‌گونه ازدواج‌ها هــــستنــــد و برخی نهادهای نظارتی ایــــن رقم را کمتر از ٣٠٠‌ هزار نفر مــــــــی‌دانند. هرچند در قانون مواد مختلفی درباره ازدواج زنان ایرانــــی بـــــا اتباع خارجی وجـــــود دارد ولی موضوع ممنوعیت اعطای تابعیت از زنان ایرانــــی بــــه فرزندان‌شان همچنان پابرجاست؛ موضوعی کـــه البته در تعداد زیادی از ایــــن ازدواج‌ها بــــه‌دلیل ثبت‌نشدن عقد در دفاتر اسناد، در کنار مشکلات زیاد دیگری کـــه ایــــن زنان درگیر آن مــــــــی‌شوند، قرار مــــــــی‌گیرد.

طرح در كميسيون فرهنگي معطل نمانده اســـــت

اما بـــــا توجه بــــه مشكلات عديده‌اي كه زنان ايراني و كودكان آن‌ها در گير آن هــــستنــــد بــــه‌تازگی در مجلس طرح «اصلاح قانون تعیین‌تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانــــی بـــــا مردان خارجی» بررسی شده و بــــه تصویب اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس رسیده اســـــت. پروانه سلحشوری، ريیس فراکسیون زنان مجلس، پیشتر گفته بـــــود «براساس مصوبه کمیسیون فرهنگی فرزندان متولد از ایــــن ازدواج‌ها دیــــگر بــــرای کسب تابعیت ایرانــــی نیاز بــــه سلب تابعیت پیشین خود از طریق پدر ندارند». وي در پاسخ بــــه اين سوال كه طرح تعیین‌تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانــــی بـــــا مردان خارجی بــــه كجا رسيده اســـــت بــــه «قانون» مي‌گويد: اين طرح در كميسيون فرهنگي بررسي و بـــــا بيشترين راي بــــه تاييد رسيده اســـــت اما در حال حاضر فكر مي كنم در كميسيون امنيت يا كمسيون حقوقي قضايي در حال پيگيري اســـــت.

وي بـــــا بيان اينكه البته تصويب چنين طرحي بـــــا توجه بــــه اينكه كودكان حاصل از اين گونه ازدواج‌ها بـــــا مشكلات بسياري مواجه هــــستنــــد، كار سختي نيست خاطرنشان كرد: نمايندگان كميسيون فرهنگي بــــه شدت بــــه دنبال تصويب و بــــه نتيجه رسيدن اين طرح هــــستنــــد البته لازم بــــه ذكر اســـــت در اين زمينه دو طرح در مجلس موجود اســـــت يك طرح اصلاح قانون تابعيت و بسيار جامع اســـــت و ديگري طرح تعیین‌تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانــــی بـــــا مردان خارجی اســـــت كه البته هيچ كدام هنوز بــــه نتيجه نرسيده‌اند. وي ادامه داد: طرح ها در كميسيون‌ها در نوبت قرار مي‌گيرند و بــــه دليل تراكم طرح ها، بررسي آن‌ها بــــه تعويق مي‌افتد و بــــه همين دليل ديرتر بــــه صحن ارجاع داده مي‌شوند.

اين نماينده مجلس در پاسخ بــــه اين سوال كه بـــــا توجه بــــه مشكلات عديده كودكان حاصل از اين‌گونه ازدواج ها آيا نبايد اين طرح در اولويت رسيدگي قرار گيرد تصريح كرد: البته ممكن اســـــت در اين زمينه رويكردهاي متفاوتي وجـــــود داشته باشد. برخي معتقدند بــــه لحاظ امنيتي مشكل وجـــــود دارد زيرا هرورز بــــه تعداد مهاجران افزوده مي‌شــــــود و اگر اين كودكان اين گونه مهاجران بــــه رسميت شناخته شوند بر تعداد مهاجران افزوده خواهد شـــــــد.

هرچند كه در حال حاضر نيز كشور ما جز مهاجرپذيرترين كشورهاست. در حالي كه ما معتقديم بايد بــــه كودكان حاصل از ازدواج زنان ايراني بـــــا مردان خارجي كارت هويت داده شــــــود زيرا در حال حاضر تعداد زيادي از اين كودكان در كشور ما زندگي مي‌كنند كه بعضي رنگ كشور پدري خود را نيز نديده‌اند و در كشورما بدون هويت زندگي مي‌كنند و براي رفتن بــــه دكتر يا براي ازدواج ،رانندگي يا در هنگام تصادف نياز بــــه شناسنامه يا كارت هويتي دارنــــــد.

رييس فراكسيون زنان بابيان اينكه از ديدگاه جرم شناسي هم اگر بــــه اين موضوع نگاه شــــــود فردي كه داراي كارت هويتي اســـــت بهتر و راحت‌تر از افرادي كه كارت هويتي ندارند قابل شناسايي اســـــت توضيح داد مشكل ما اين اســـــت كه برخي لوايح و طرح ها بــــه علت‌ تعداد زياد آن‌ها مدت زمــــــــان زيادي در كميسيون‌ها معطل مي‌مانــنـــد و فوريت بررسي را نيز هيات رييسه را مشخص مي‌كند تـــــــا كميوسين‌ها آن‌ها را مورد بحث و بررسي قرار دهند.

سلحشوري در خاتمه در پاسخ بــــه اين سوال بـــــا توجه بــــه اينكه شمـــا گفتيد كشور ما يكي از مهاجرپذيرترين كشورهاست؛ بـــــا توجه بــــه مشكلاتي كه مهاجران براي كشور ايجاد كرده اند، آيا نبايد اقدام جدي در زمينه ورود مهاجران بــــه كشور انجام شــــــود خاطرشان كرد: در اين زمينه لازم اســـــت مرزهاي كشور كنترل شــــــود تـــــــا اين حجم از مهاجر وارد كشور نشود ما توان پذيرش اين تعداد مهاجر را نداريم اين در حالي اســـــت كه تعداد بسياري از جوانان كشور ما بيكار هــــستنــــد و ورورد اين مهاجران مشكلات جدي براي كشور ايجاد مي‌كند.

گرفتن شناسنامه پس از سن ۱۸ سالگي

اما در حال حاضر در ماده واحده قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانــــی بـــــا مردان خارجی آمده اســـــت:« فرزندان حاصل از ازدواج زنان ايراني بـــــا مردان خارجي كه در ايران متولد شده يا در نهايت تـــــــا يك سال پس از تصويب اين قانون در ايران متولد مي‌شوند، مي‌توانند بعد از رسيدن بــــه سن ۱۸ سال تمام تقاضاي تابعيت ايراني نمايند. اين افراد در صورت نداشتن سوء پيشينه كيفري يا امنيتي و اعلام رد تابعيت غيرايراني بــــه تابعيت ايران پذيرفته مي‌شوند». حال بـــــا توجه بــــه اينكه كودكان حاصل از ازدواج زنان ايراني بـــــا مردان خارجي كه سال‌هاست از اينكه بــــه رسميت شناخته نمي‌شوند، رنج مي‌برند و نداشتن شناسنامه يا عدم هويت مشكلات بسياري بر آن‌ها تحميل كرده اســـــت، بـــــا تصويب اين طرح مي‌توانند اميدوار باشند كشوري كه در آن زندگي مي‌كنند حضورشان را پذيرفته و آن‌ها را مانــنـــد ساير شهروندان بــــه رسميت مي‌شناسد.

مادر ايراني تاثيري در تحصيل تابعيت ندارد

بهشید ارفع‌نیا،حقوق‌دان و وکیل دادگستری در اين زمينه بــــه شهروند گفته اســـــت: «درکل در قانون مدنی ایران درباره رسیدن تابعیت از زن هیچ موضوعی مطرح نشده اســـــت. براساس ماده ٩٧٦، قانون فرزند زوج خارجی‌ای را کـــه یکی از آن‌ها در ایران متولد شده باشد، ایرانــــی دانسته اســـــت ولی سوال ایــــن اســـــت کـــه چرا وقتی مادر ایرانــــی باشد نباید هیچ‌گونه تاثیری در تحصیل تابعیت داشته باشد. از طرف دیــــگر بند پنج ماده٩٧٦ قانون مدنی هم تولد در ایران را بــــه اضافه اقامت در ایران درنظر گرفته و در ایــــن صورت بایــــــد تحصیل تابعیت ایرانــــی بشود.

او ادامه مــــــــی‌دهد: «موضوع دیگری کـــه بایــــــد درباره آن صحبت شــــــود، ایــــن اســـــت کـــه بایــــــد دلایل اینکه مردان اتباع بــــه ایران مــــــــی‌آیند و اصرار زیادی بــــرای ازدواج بـــــا زنان ایرانــــی دارنــــــد، بررسی شــــــود. اگر خوب ایــــن موضوع را بررسی ‌کنیم، متوجه مي‌شويم کـــه علت ایــــن موضوع، یک‌سری امتیازاتی اســـــت کـــه قانون بــــه ایــــن مردان داده اســـــت، چون براساس قانون، اگر یک مرد خارجی بـــــا زن ایرانــــی ازدواج کند و از او بچه‌دار شــــــود، مــــــــی‌تواند اقامت بگیرد. حالا سوال اینجاست کـــه آیا زندگی آن زن و بچه مهم نیست؟ در ماده ٩٨٠قانون مدنی آمده اســـــت کـــه هیات وزیران مــــــــی‌تواند بــــه کسی کـــه زن ایرانــــی دارد و از او بچه‌‌دار هم مــــــــی‌شــــــود بــــرای اقامت بعد از پنج‌سال حضور در کشور، مجوز حضور بدهد. پس ایــــن یعنی قانون بــــه ایــــن مردان امتیازات زیادی داده ولی بــــرای زنان امتیازاتی را درنظر نگرفته اســـــت.

ایــــن موضوع باعث مــــــــی‌شــــــود کـــه روزبه‌روز تعداد بچه‌هایی کـــه تابعیت ندارند و نمی‌توانند مدرسه بروند و…، بیشتر بشود و مشکلات‌شان هم بیشتر. همیـــن اواخر اعلام شـــــــد کـــه حدود یک‌میلیون نفر در ایران شناسنامه و هویت ندارند و اگر فکری بــــه‌حال ایــــن موضوع نشود،خطرناک خواهد بـــــود». ایــــن وکیل دادگستری مــــــــی‌گوید: «عمده‌ترین دلیل ازدواج بعضی زنان ایرانــــی بـــــا اتباع کشورهایی مثل افغانستان بــــه موضوعات فرهنگی و اقتصادی بازمی‌گردد.

در خیلی از ایــــن موارد ما مــــــــی‌بینیم کـــه زنانی بـــــا ایــــن مردان در شهرها و روستاهای کوچک و مرزی ازدواج کرده‌اند کـــه حتی نـــــــــــــان شبـــــــــــــ هم نداشته‌اند کـــه بخورند. آن‌ها از قانون هیچ نمی‌دانند و بــــرای‌شان فرقی نمی‌کند کـــه شوهرشان ایرانــــی باشد یا افغان و پاکستانی و عراقی.. آن‌ها از قانون هیچ نمی‌دانند و بــــرای‌شان مهم نیست کـــه از ازدواج‌شان فرزندانی بــــه دنیا مــــــــی‌آیند کـــه تـــــــا ١٨سالگی هیچ هویتی نخواهند داشت. آن‌ها خیلی‌وقت‌ها ازدواج‌های‌شان را ثبت نمی‌کــنــنـــد و از حداقل حقوق ازدواج مانــنـــد ارث و نفقه و… محروم مــــــــی‌شوند».

پايان مشكلات كودكان بـــــا تصويب قانون

در خاتمه بايد گفـــــــت كنترل مرزها مهم‌ترين اقدامي اســـــت كه مي‌تواند مانع ورود مهاجران بــــه كشور شــــــود زيرا اين مهاجران كه بـــــا انگيزه‌هاي مختلف وارد كشور ما مي‌شوند در بسياري اوقات مرتكب جرايمي مي‌شوند كه امنيت شهروندان را بــــه مخاطره مي‌اندازند. برخي نيز بـــــا ازدواج بـــــا دختران ايراني بــــه دليل عدم اعطاي تابعيت بــــه كودكان‌شان فرزنداني تحويل جامعه مي‌دهند كه نه قانون و نه جامعه آن‌ها را بــــه رسميت نمي‌شناسد؛ در حالي كه تصويب قانون در اين زمينه مي‌تواند بسياري از مشكلات اين گونه خانواده‌ها و كودكان را برطرف كند تـــــــا بتوانند مانــنـــد شهروندان عادي در جامعه زندگي كنند.

منبع سایت برترین ها

قالب وردپرس

درباره ی javadesmaty

همچنین ببینید

اگر مسلمانی وصیت کند از جسدش برای تحقیقات استفاده کنند/پاسخ حضرت آیت الله خامنه ای

مجله بارش(پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه) -حضرت آیت‌الله العظمی خامنه ای به سوالیدرباره …

دیدگاهتان را بنویسید