رمضان و دوستی با خدا – مجله بارش
خانه / دین و اندیشه / رمضان و دوستی با خدا

رمضان و دوستی با خدا

رمضان و دوستی با خدا

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۲/۲۶

بازدید : ۱۸

منبع : برگرفته از دفتر: ۹ ،پرسش ها و پاسخ هاى برگزيده ويژه ماه مبارك رمضان

اظهار محبت و دوستی در میان انسان ها، راه های مختلفی دارد؛ گاه کلمات آتشین و سخنان محبت آمیز در قالب شعر و نثر پیام محبت را می رساند و گاهی ریزش بی امان اشک سوزان و شراره های قلب فروزان، پیک خوش خبر صفا و محبت است. هدیه دادن، احترام نمودن و پذیرایی کردن از دیگر نشانه های محبت ورزی است.

اظهار محبت خداوند به بندگانش، از نوع انفعالات و تأثراتی نیست که در میان انسان ها شایع است؛ چون او منزّه و مبرّا از این گونه حالات است. محبت خداوند به مخلوقاتش، به این جهت است که هر علتی به معلول و هر صانعی به مصنوع خود علاقه مند است؛ هر معلولی، ظهور و تراوشی از علت خود است و با آن سنخیت و مشابهت دارد. هر معلولی نیز به علت خود علاقه مند و دلبسته است؛ چون هستی و سرمایه وجودش را از او می داند. هر چه علت قوی تر و ادراک معلول بیشتر باشد، دوستی و محبت میان آن دو شدیدتر است. پس بالاترین و قوی ترین نوع دوستی، محبتی است که خداوند نسبت به بندگان خود دارد:

سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد

ما به او محتاج بودیم، او به ما مشتاق بود

خداوند در آیات و روایات فراوانی، محبتش را به بندگانش ابراز کرده است:

«إِنَّ اللَّهَ یحِبُّ التَّوَّابِینَ»[۱]؛

«فَإِنَّ اللَّهَ یحِبُّ الْمُتَّقِینَ»[۲]؛

«وَ اللَّهُ یحِبُّ الْمُحْسِنِینَ»[۳]؛

«وَ اللَّهُ یحِبُّ الصَّابِرِینَ»[۴]؛ و. . . .

در حدیث قدسی آمده است:

«لو علم المدبرون کیف انتظاری لهم لماتوا شوقاً»[۵]؛

«اگر آنان که از من روی گردانیده اند، می دانستند که چه قدر منتظر آنان هستم، از شوق می مردند».

محبت خداوند به بندگانش، دارای آثار و نشانه هایی است که در احادیث به آنها اشاره شده است. بعضی از این نشانه ها و آثار عبارت است از:

۱- اطاعت از خداوند و پیروی از اولیای او:

«من سرّه ان یعلم ان الله یحبه فلیعمل بطاعة الله و لیتبعنا»[۶]؛

«کسی که خوشحال می شود از اینکه بفهمد محبوب خدا است، باید مطیع خدا و پیرو ما [اهل بیت ] باشد».

۲- زیاد به یاد خدا بودن:

«اذا رأیت عبدی یکثر ذکری فأنا اذنت له فی ذلک و انا احبه»[۷]؛

«اگر بنده ام را ببینی که زیاد به یاد من است، خودم چنین اجازه ای به او داده ام و او را دوست می دارم».

۳- آرامش درونی و شکیبایی:

«اذا احب الله عبداً زینَهُ بالسکینة و الحلم»[۸]؛

«هنگامی که خداوند بنده ای را دوست بدارد، او را با زیور آرامش و شکیبایی می آراید».

۴- داشتن قلبی پاک و اخلاقی متعادل:

«اذا احب الله عبداً رزقه قلباً سلیماً و خلقاً قویما»[۹]؛

«زمانی که خداوند بنده ای را دوست بدارد، قلبی پاک و اخلاقی متعادل (به دور از افراط و تفریط) روزی اش می کند».

۵- دوست داشتن مطیعان و دشمنی با عاصیان:

«اذا اردت ان تعلم ان فیک خیراً فانظر الی قلبک فان کان یحب اهل طاعة الله عز و جل و یبغض اهل معصیة ففیک خیر و الله یحبک»[۱۰]؛

«اگر می خواهی بدانی که در تو خیر و نیکی وجود دارد یا نه، به قلبت بنگر؛ اگر در آن دوستی و محبت نسبت به بندگان مطیع خداوند و بغض و کینه نسبت به گناه کاران یافتی، پس در تو خیر و نیکی است و خداوند تو را دوست دارد». نعمت وجود و حیات و استمرار آن و مجهز بودن به اسباب و لوازمی که برای ادامه زندگی و تکامل مادی و معنوی انسان بایسته است، از دیگر جلوه های محبت خداوند به بندگانش است.

شور و شوق و کشش و جذبه ای که گاه انسان در کانون وجود و نهان خانه ضمیرش احساس می کند و او را به سوی کمال مطلق و هستی بی کران می کشاند، از نشانه های دیگر لطف و محبت الهی است. اگر محبت و عنایت حق به بندگانش نبود و شبستان قلب ما با نور محبت او روشن نگشته بود، هرگز آتش اشتیاق در درونمان زبانه نمی کشید و نهر کوچک وجودمان، میلی به دریا شدن و بی کرانه گشتن پیدا نمی کرد:

رشته ای بر گردنم افکنده دوست

می کشد آنجا که خاطر خواه اوست

احساس نیاز به دعا و تضرّع و خاکساری در پیشگاه معبود متعال و عرض نیاز و حاجت با او، از آثار توجّه و عنایت و محبت خداوند به بندگانش است.

محبت بندگان و اولیای خدا به جایی می رسد که اعلام می کنند: خدایا! اگر ما را در جهنم هم ببری، باز هم اعلام می کنیم دوستت داریم.

در مناجات شعبانیه چنین می خوانیم:

«و ان ادخلتنی النار اعلمت اهلها انی احبک»[۱۱]؛

«خدایا! اگر مرا وارد آتش کنی، به دوزخیان اعلام می کنم که دوستدار توام» و نیز در مناجات ابو حمزه ثمالی آمده است:

«الهی! لو قرنتنی بالاصفاد و منعتنی سیبک من بین الاشهاد و دللت علی فضائحی عیون العباد و امرت بی الی النار و حلت بینی وبین الابرار ماقطعت رجائی منک و ما صرفت تأمیلی للعفو عنک و لاخرج حبک من قلبی»[۱۲]؛

«خدایا! اگر با غل و زنجیر به بندم کشی و لطف عام و شاملت را از من دریغ کنی و دیگران را از رسوایی هایم آگاه سازی و دستور دهی به آتشم ببرند و میان من و بندگان خوبت جدایی بیندازی؛ با این همه، امیدم از تو بریده نمی شود و از آرزوی عفو و گذشتت صرف نظر نخواهم کرد و محبت تو از قلبم بیرون نخواهد رفت».

دعاهای اولیای برگزیده و بندگان معصوم خداوند، سخنانی شاعرانه و مبالغه آمیز نیست که در گرما گرم غلبه احساسات بر زبان جاری شده باشد؛ بلکه بیان حال و مشاهدات آن خوبان پاک سرشت است. آنان عاشقان دلباخته و شیدایی اند که یکسره غرق تماشای محبوب خویش بوده و جلوه های جمال و کمال دوست را در هر مظهر و موجودی، به روشنی می بینند:

«انت الذی لا اله غیرک تعرفت لکل شی ء فما جهلک شی ء و انت الذی تعرفت الی فی کل شی ء فرأیتک ظاهراً فی کل شی ء و انت المظاهر لکل شی ء»[۱۳]

؛ «تو آن خدایی که معبودی جز تو نیست. خود را به هر چیز شناسانده ای، به طوری که در نزد هیچ چیز ناشناس نیستی. تو آن خداوندی که در هر چیز، خود را به من نمودی، آن سان که تو را در هر چیزی آشکار دیدم و تو برای هر چیز ظاهر و هویدایی».

کی رفته ای ز دل که تمنا کنم تو را

کی گشته ای نهفته که پیدا کنم تو را

با صد هزار جلوه برون آمدی که من

با صد هزار دیده تماشا کنم تو را

آن محرمان راز هستی، خانه دلشان را از غیر حق پرداخته و حرم قلبشان را منزلگاه جانان ساخته اند

«القلب حرم الله فلا تسکن حرم الله غیر الله»[۱۴]؛

«دل حرم خدا است، پس غیر را در آن منشان».

آنان پروانگان شمع ذات احدی و جمال ازلی هستند. هر چه از محبوب می بینند، زیبایی و کمال است. اگر چه خدای حکیم و رحیم، بندگان پاک و برگزیده خود را با آتش عذاب نمی کند و در جهنم جای نمی دهد؛ ولی اگر به فرض چنین هم باشد، در میان شعله های آتش، باز نظاره گر جمال محبوب اند و جز لطف، خوبی، کمال و جمال دوست چیزی نمی بیند.

در آتش ار خیال رخش دست می دهد

ساقی بیا که نیست ز دوزخ شکایتی

پی نوشت

[۱] . بقره ۲، آيه ۲۲۲٫

[۲] . آل عمران ۳، آيه ۷۶٫

[۳] . همان، آيه ۱۳۴٫

[۴] . همان، آيه ۱۴۶٫

[۵] . ميزان الحكمه، ج ۴، ح ۲۷۹۷٫

[۶] . ميزان الحكمه، ج ۲، ص ۲۲۳، ح ۳۱۳۵٫

[۷] . همان، ح ۳۱۳۶٫

[۸] . همان، ص ۲۲۴، ح ۳۱۴۰٫

[۹] . همان، ح ۳۱۴۵٫

[۱۰] . همان، ص ۲۳۳، ح ۳۱۹۰٫

[۱۱] . مفاتيح‏الجنان، اعمال ماه شعبان، مناجات شعبانيه.

[۱۲] . همان، اعمال ماه مبارك رمضان، دعاى ابو حمزه ثمالى.

[۱۳] . مفاتيح الجنان، اعمال ماه ذى الحجه، اعمال روز عرفه، دعاى عرفه امام حسين عليه‏السلام.

[۱۴] . بحارالانوار، ج ۶۷، ص ۲۵، چاپ مؤسسه الوفاء لبنان.

منبع؛سایت حوزه دات نت

قالب وردپرس

درباره ی javadesmaty

همچنین ببینید

جشنواره کتاب سال رضوی به کار خود پایان داد

دبیر جشنواره بین‌المللی کتاب سال رضوی گفت: مجموعا و در طی دوره‌های سوم تا یازدهم، …

دیدگاهتان را بنویسید