مدیریت غیر متخصص در فساد و تباهی اموال/ تحلیلی از امام رضا (ع) – مجله بارش
خانه / دین و اندیشه / پرسش های اعتقادی / مدیریت غیر متخصص در فساد و تباهی اموال/ تحلیلی از امام رضا (ع)

مدیریت غیر متخصص در فساد و تباهی اموال/ تحلیلی از امام رضا (ع)

شفقنا-امام رضا «علیه السلام» میفرماید: البرائه ممن نفی الاخیار … و آوی الطرداء للعناء … و استعمل السفهاء …: [۴۳].

جزء اسلام خالص است بیزار بودن از کسانی که نیکان را تبعید کردند و آنان را که پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» رانده و لعنت کرده بود در مرکز اسلامی پناه دادند … و کم خردان (و بی تشخیصان) را به کارها گماردند.

این سخن، بخشی از نامه ای است که امام رضا علیه السلام به مأمون نوشتند، درباره ی تبیین اسلام خالص و کلیات دین.

در این نامه که به درخواست مأمون نگاشته شده، کلیات اصول و فروع دین بیان شده است.

از محورهای اصلی که در این نامه بر آن تکیه شده، که جزء اسلام ناب و دین خالص است، چند برائت (بیزاری جویی، طرد و جبهه گیری) و چند ولایت (پذیرفتن و اطاعت و همکاری) است. برائت از گروههایی از جمله برائت از کسانی که نیکان را از مراکز کشورهای اسلامی دور ساختند، و طرد شدگان دور از خدا را در کادر حاکمیت جای دادند، و اموال را میان اغنیا به گردش گذاشتند، و سفیهان و نادانان (و بی تشخیصان) را در پستهای مملکت به کار گماردند و …

امام! در این فراز بلند، محورهای اصولی در مسائل اجتماعی را مطرح می کند که رعایت آنها کار مردم و جامعه را سامان می بخشد و حاکمیت را استوار می سازد؛ و نادیده گرفتن آنها،

تزلزل، نابسامانی و سقوط هر امت و حکومتی را موجب می گردد.

در اینجا جمله ی: «و استعمل السفهاء – کم خردان و بی تشخیصان» ، مورد گفتگو است که مسئله ی مهم ضرورت هوشیاری و بینایی (تخصص و وارد بودن) در برنامه ریزی های اقتصادی – اجتماعی را، مطرح کرده است.

امام رضا «علیه السلام» نابسامانی، بی عدالتی، تبعیض، فقر، محرومیت و مشکلات آن دوره از تاریخ اسلام و حاکمیت اسلامی را به عللی نسبت می دهد که از آن جمله به کار گماردن جاهلان و ناآگاهان و غیر متخصصان است. چون مدیریت بخشهای مهم جامعه به دست سفیهان سپرده شده بود، موجب عقب ماندگی و بینوایی و فساد اجتماعی گردید.

فساد و تباهی اموال

امام رضا «علیه السلام»:

… ان الله یبغض القیل و القال، و اضاعه المال، و کثره السؤال: [۴۴].

بیگمان خداوند قیل و قال (گفتار بی فایده) و تباه سازی اموال و زیاد درخواست کردن را دشمن دارد.

تباه کردن اموال و تضییع آنها که در این روایت آمده است، از وسعت مفهوم و گستردگی ویژه ای برخوردار است، و هر نوع تباهی و نابودی و فساد در اموال را شامل می گردد. تباهی و تضییع ممکن است در اثر عللی چند پدید آید، از جمله اسراف کاری و مصرف بیش از اندازه

باشد؛ یا بی اطلاعی و نبود تخصص و مهارت در مدیریت های مالی؛ یا عرفان گرایی غلط و بی توجهی به مسائل حیات و گرایش به زهدهای صوفیانه؛ یا کوتاهی و سهل انگاری در به کارگیری اموال؛ و یا بیکارگی و امثال آن و در هر صورت و به هر علت که مالی تضییع گردد، موجب می شود تا سرمایه ی زندگی تباه شود و انجام دادن مسئولیتهای خانوادگی و اجتماعی ناممکن گردد؛ حتی سیر و
حرکت معنوی انسان نیز دستخوش تزلزل می شود، زیرا که سیر و تکامل معنوی در این جهان با ابزار مادی و در شرایط مساعد طبیعی صورت می گیرد، و این ابزار و شرایط با اموال تهیه می شود، و حرکت معنوی او را ممکن می سازد. این است که در حدیث مشهور نبوی آمده است: «… فلولا الخبز ما صلینا و لا صمنا …: [۴۵] اگر نان نباشد نه نماز می توانیم خواند نه روزه می توانیم گرفت …»

با توجه به کلیت سخن امام، اگر برنامه ریزی در امور اقتصادی و مسائل مالی درست و حساب شده نباشد، تضییع مال خواهد بود. اگر در داد و ستدها دقت لازم به کار نرود و غبن و زیانی صورت گیرد، اموال تباه شده است. همچنین، تبادل از راههای دیگری که به نوعی فساد اموال را موجب گردد، محکوم و ممنوع است.

تضییع مال، شکلهای گوناگونی دارد، و گاه به دست خود انسان صورت می گیرد و گاه به دست دیگران؛ مثلا کسانی که در مواد و کالاهای مورد نیاز جامعه غش به کار می برند و سره و ناسره را مخلوط می کنند، اموال جامعه را تباه ساخته اند و همچنین، هر نوع زیان و نیرنگی که در مسائل مالی به کار رود و تباهی اموال افراد و جامعه را سبب شود، از نظر امام رضا علیه السلام محکوم است:

امام رضا «علیه السلام» – به روایت از پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم»:

لیس منا من غش مسلما او ضره أو ما کره.

از ما نیست هر کسی که در کار مسلمانی غش به کار برد یا به او زیان رساند و یا با او به نیرنگ رفتار کند».

[۴۳] عیون اخبار الرضا علیه السلام ۱۲۶: ۲: الحیاه ۱۶۰: ۳ و ۳۴۵: ۴.

[۴۴] تحف العقول: ۳۲۶، مسند ۲۸۵: ۱؛ الحیاه ۲۰۰: ۶.

[۴۵] الحیاه ۲۲۶: ۳.
انتخاب مجله بارشاز کتاب امام رضا علیه السلام زندگی و اقتصاد

منبع ؛ سایت سفقنا دات کام

قالب وردپرس

درباره ی javadesmaty

همچنین ببینید

آیا سَر امام حسین (ع) در بیمارستانی در اسرائیل است؟

به گزارش افکارنیوز، سَر مبارک حضرت امام حسین (ع) که در صحرایِ «کربلا» در دهم …

دیدگاهتان را بنویسید